Oct 11, 2017
7 Views
0 0

โรคพยาธิใบไม้ตับ  ป้องกันไว้ ก่อนลุกลามเป็นโรคร้ายแรง

Written by

อย่างที่ทราบๆ กันว่าโรคพยาธิใบไม้ตับ  ถ้าเป็นแล้ว ไม่รักษาจะส่งผลให้เกิดโรคดีซ่าน ภาวะตับโต ตัว ตาเหลืองร้ายแรงไปถึงการเกิด มะเร็งท่อน้ำดี มะเร็งท่อน้ำดีตับ พบที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทยสูงที่สุดในโลก จากสถิติของ องค์การอนามัยโลก เกิดจากท่อน้ำดีภายในตับติดเชื้อพยาธิ จากตัวและไข่ของพยาธิ เกิดการอุดตันของท่อน้ำ ดีในตับ ซึ่งส่งผลให้ท่อน้ำดีเกิดการอักเสบเรื้อรัง  พบได้ในทุกอายุตั้งแต่ในเด็กเล็กไปจนถึงในผู้สูงอายุ  แต่ช่วงอายุที่พบบ่อยจะเป็น 55-64 ปี พบในผู้ชายสูงกว่าในผู้หญิง

สาเหตุที่เกิดโรคพยาธิใบไม้ตับ คือ

“พยาธิใบไม้ตับ (Liver fluke)” เป็นพยาธิตัวแบน มักจะอยู่ในท่อน้ำดีของตับ และอาจพบได้ในท่อน้ำดีที่อยู่นอกตับ และในถุงน้ำดี พบได้ทั้งในคน และ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั่วไป มี 5 ชนิด พบได้ทั่วดลกดังนี้

  • Fasiola hepatica และ Fasiola gigantica (พบใน ทวีปอเมริกา ยุโรป เอเชีย แถบตะวันตกของแปซิฟิก/Western Pacific และอัฟริกาเหนือ)
  • Opisthorchis viverrini (พบใน ไทย ลาว กัมพูชา และเวียดนาม)
  • Opisthorchis felinus (พบใน รัสเซีย ไซบีเรีย ยูเครน และคาซัคสถาน)
  • Clonorchis sinensis (พบใน จีน เกาหลี ญี่ปุ่น ไต้หวัน และบางส่วนของรัสเซีย)

แม้จะมี 5ชนิด แต่ส่งผลให้เกิดโรคได้เหมือนๆกันอยู่ดี ชนิดเดียวที่พบในประเทศไทย คือ Opisthorchis viverrini และมีระบบสืบพันธุ์ทั้งเพศผู้และเพศเมียในตัวเอง มีรูปร่างแบนราบคล้ายใบไม้ หัวท้ายแหลม กว้างประมาณ 0.7-1.9 มิลลิเมตร ยาวประมาณ 5-10.2 มิลลิเมตร เหมือสีเลือดจางๆ จะอาศัยอยู่ในเนื้อปลาน้ำจืด มื่อคนหรือสัตว์กินปลาดิบ หรือ สุกๆดิบ เข้าไป พยาธิตัวอ่อนในปลาก็จะเข้าสู่ร่างกาย เข้าสู่ลำไส้เล็ก เข้าสู่ท่อน้ำดีได้

via : MinuteVideos PortfolioLiver Fluke

อาการของโรคพยาธิใบไม้ตับ คือ

  • ถ้าเริ่มแรกมีการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ เป็นน้อยๆผู้ป่วยจะไม่มีอาการ
  • มีการติดเชื้อเรื้อรัง ปวดท้องด้านขวาตอนบน จากตับอักเสบ แน่นอึดอัดท้องจากตับโต บางรายคลำเจอะตับได้
  • อาการจากภาวะอาหารไม่ย่อย ท้องอืด ท้องเฟ้อ
  • เบื่ออาหาร
  • ท้องเสียเรื้อรัง หรือท้องเสียสลับท้องผูก
  • ตัวตาเหลืองจากมีการอุดกั้นท่อน้ำดี เกิดอาการของโรคดีซ่าน
  • น้ำหนักลด
  • มีน้ำในท้อง
  • อาการตัวบวม โดยเฉพาะเท้าบวม
  • ตับอักเสบมากขึ้นๆ ตับจะสูญเสียการทำงาน เกิดภาวะตับวายและผู้ป่วยจะเสียชีวิตได้

การรักษาพยาธิใบไม้ตับ

คณะแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้ประสบความสำเร็จเป็นครั้งแรกของโลกที่ค้นพบวิธีตรวจวินิจฉัยพยาธิใบไม้ตับได้จากการตรวจหาสารก่อภูมิต้านทาน(Antigen)ของพยาธินี้จากปัสสาวะผู้ป่วย ด้วยวิธีตรวจที่ง่ายและทราบผลได้รวดเร็วเช่นเดียวกับการตรวจการตั้งครรภ์จากการตรวจปัสสาวะ

  • การกินยาฆ่าพยาธิใบไม้ตับ คือ ยารักษาโรคพยาธิใบไม้ตับ ได้ผลสูง ยิ่งระยะแรกๆ
  • การรักษาประคับประคองตามอาการ
  • การใส่ท่อเข้าไปในท่อน้ำดี เพื่อการระบายน้ำดีเพื่อลดอาการตัวตาเหลือง
  • การเจาะน้ำออกจากท้องเป็นครั้งคราว

ดูแลตนเองอย่างไรเมื่อป่วยพยาธิใบไม้ตับ

  • กินยา ปฏิบัติตัวตามแพทย์ พยาบาลแนะนำ ถูกต้องครบถ้วน ไม่ขาดยา พบแพทย์ตามนัด
  • เลิกกินอาหารดิบ หรือปรุงสุกๆดิบๆ
  • ต้องมีการตรวจอุจจาระ เป็นครั้งคราวตามแพทย์ พยาบาลแนะ แม้จะหายจากโรคแล้ว

วิธีการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับ

  • การเลิก ไม่กินปลาน้ำจืดดิบ หรือปรุงสุกๆดิบๆ
  • ปรุงอาหารจากปลาน้ำจืด ด้วยอุณหภูมิสูงตั้งแต่ 70 องศาเซลเซียสขึ้นไป ให้ทั่วถึง
  • ตรวจอุจจาระเป็นระยะๆต่อเนื่องเสมอ เพื่อตรวจหาไข่พยาธิ เพื่อการรักษาโรคตั้งแต่ยังไม่มีอาการ
  • ถ้าพบ กินยาฆ่าพยาธิ
Article Categories:
Health · Various illnesses

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *